در چنين روزى در سال ۱۹۲۸ بود كه لئون تروتسكى از رهبران نامدار انقلاب بلشويك روسيه و از معماران اصلى دولت مركزى شوروى به دستور ديكتاتور روسى، جوزف استالين تبعيد شد و در فرودگاه آلما _ آتا در آسياى مركزى پياده شد تا يك سال را در تبعيد بگذراند. 

پس از گذشت يك سال استالين حاضر نشد او را درون كشور نگه دارد و او را به خارج از اتحاد جماهير شوروى تبعيد كرد. استالين فكر نمى كرد تروتسكى و حضور او در درون خاك شوروى اين قدر خطرناك باشد اما زمانى كه توسط گزارش هاى امنيتى كه به او مى رسيد از اين خطر مطلع شد، دستور داد تروتسكى براى هميشه به صورت مادام العمر در تبعيد بماند و اجازه بازگشت به روسيه را از او گرفت. 

تروتسكى كه متولد سال ۱۸۷۹ در اوكراين بود، در خانواده روسى _ يهود به دنيا آمده و بزرگ شده بود و در جوانى به شدت به نظريات ماركس علاقه مند شد. تحصيلات خود را در دانشگاه ادامه داد اما نمى توانست خود را از كتاب ها و مقالات ماركس دور نگه دارد. پس از يك دوره مطالعه شديد و جلسات مخفيانه نخستين گروه زيرزمينى اتحاد كارگران را در جنوب شوروى شكل داد. كارها و فعاليت هاى آنها با چاپ مقالات و جمع آورى نظرات آغاز شد و به مرحله چاپ و جلسات گروهى كه رسيد، پليس مخفى خبردار شده و تروتسكى را در سال ۱۸۹۸ دستگير كرد. 

تروتسكى به دليل فعاليت هاى انقلابى محاكمه شد و به زندان افتاد. يك سال بعد حكم تبعيد او آمد و در ۱۹۰۰ به سيبرى تبعيد شد. وى كه نام اصلى «لو داويدويچ برونشتين» را در شناسنامه داشت در سال ۱۹۰۲ از سيبرى گريخت و به انگليس رفت و نام جعلى «لئون تروتسكى» را براى خود برگزيد. در لندن با ولاديمير ايليچ لنين آشنا شد و انقلاب بلشويك را رهبرى كرد اما كمى بعد از بلشويك ها كناره گرفت و به جنبش «منشويك ها» پيوست كه تلقى دموكراسى _ سوسياليسم داشت. با شيوع و گسترش انقلاب روسيه در ۱۹۰۵ تروتسكى به روسيه بازگشت و با سقوط انقلاب و ناكامى آن دوباره به سيبرى تبعيد شد اما در سال ۱۹۰۷ از تبعيد گريخت. 

در خلال يك دهه پس از فرار از سيبرى چندين كشور با بهانه كردن وصله راديكاليسم بر روى فعاليت هاى او اجازه حضور در كشور را از او گرفتند و تروتسكى در سوئيس، فرانسه، اسپانيا و نيويورك به سر برد و با افزايش شعله هاى انقلاب در ۱۹۱۷ دوباره به روسيه بازگشت. تروتسكى نقش ويژه اى در عملكرد پرشور و پرقدرت بلشويك ها داشت تا اينكه در نوامبر آن سال لنين به روسيه بازگشت و انقلاب پيروز شد. 

لنين پس از حضور در قدرت تروتسكى را به عنوان وزير خارجه خود برگزيد و او وارد مذاكره با آلمان ها شد تا موجبات پايان حضور روسيه در جنگ جهانى اول را فراهم كند. در سال ۱۹۱۸ پست كميسر جنگ را عهده دار شد تا ارتش سرخ را پايه گذارى و سازماندهى كند كه اين ارتش توانست در جنگ داخلى روسيه با جريان ضدكمونيست مقابله كند. 

در سال ۱۹۲۲ لنين بيمار شد و همه فكر مى كردند تروتسكى جانشين او خواهد شد. با مرگ لنين در ۱۹۲۴ جوزف استالين رهبرى اتحاد جماهير شوروى را به دست گرفت. تروتسكى به تدريج به منتقد استالين تبديل شد و از اضمحلال دموكراسى و عدم كارايى اقتصاد كمونيستى و برنامه هاى استالين انتقاد كرد. در جواب اين انتقادات استالين و همراهانش حمله هايى تبليغاتى عليه او سازماندهى كردند كه به لغو مسئوليت كميسر جنگى او در ۱۹۲۵ منتهى شد. در ۱۹۲۷ از حزب كمونيست اخراج شد. در ژانويه ۱۹۲۸ تبعيد داخلى او آغاز شده و در نخستين مرحله به آلما _ آتا فرستاده شد و يك سال بعد مجبور شد خاك روسيه را ترك كند. 

در آن زمان دولت تركيه حاضر شد حضور او در خاك خود را قبول كند و تروتسكى در جزيره «پرينكيپو» ساكن شد تا زندگينامه خود و تاريخ انقلاب روسيه را به نگارش درآورد. پس از چهار سال اقامت در تركيه به فرانسه و از آنجا به نروژ رفت و در ۱۹۳۶ توانست با حمايت دولت مكزيك راهى آن كشور شود. 

در همان زمان استالين در روسيه مقابله با دشمنان سياسى خود را به شكل جدى دنبال مى كرد و تروتسكى نيز از جمله خائنان به ملت روسيه شناخته شد. در مكزيك و در حالى كه در خانه بود، هدف تيربار قرار گرفت اما جان سالم به در برد. در بيستم آگوست ۱۹۴۰ حزب كمونيست اسپانيا او را هدف قرار داد و در يك حمله با تبريخ خردكنى، تروتسكى به شدت آسيب ديد و روز بعد از حمله از شدت جراحات جان سپرد.

مرجع : فرارو